Bir guruch bir go‘sht palov
Izoh: Bir guruch bir go‘sht palov-go‘sht miqdori ko‘p bo‘lgan palov turi.
Etimalogiyasi: Bu nom tarkiban erkin so‘z birikmasi bo‘lib, har bir komponent alohida etimologiyaga ega:
1) Palov
Qadimgi turkiy pilav/pilav shaklidan kelib chiqqan
Farscha پلاو (polāw) orqali o‘zbek tiliga kirgan
Ma’nosi: guruch asosida tayyorlanadigan pishirilgan taom
2) Guruch
Fors-tojik tilidan kirgan (gurūč / guruch)
Ma’nosi: asosiy don mahsuloti (rice)
3) Go‘sht
Qadimgi turkiy et bilan semantik yaqin, lekin “go‘sht” shakli keyinchalik shakllangan
Ma’nosi: hayvon tanasining iste’mol qilinadigan qismi (meat)
4) Bir
Son so‘z (miqdorni bildiradi)
“Bir guruch bir go‘sht palov” – faqat guruch va go‘shtdan tayyorlanadigan, sodda tarkibli, go'sht miqdori ko 'p bo'lgan palov degan ma’noni bildiradi.
Derevatsion yasalishi: Bu birlik sintaktik-derivatsion birikma hisoblanadi (ya’ni qo‘shimcha emas, balki so‘z birikmasi orqali yasalgan).
Tuzilish modeli:
son + ot + son + ot + ot
bir (miqdor)
guruch (asosiy komponent)
bir (miqdor)
go‘sht (asosiy komponent)
palov (bosh so‘z)
Ichki derivatsiya:
1. Guruch → guruchli
guruchli palov (guruch asosidagi)
2. Go‘sht → go‘shtli
go‘shtli palov
3. Birikma kengayishi:
bir guruch bir go‘sht palov
→ minimal tarkibni ifodalovchi murakkab aniqlovchi
Giperonimlar:
Halonimlar: