Osh
плов
Pilaf
Комментарий: OSH I [t.-f. آش - yovg‘on sho‘rva, xo‘rda; ovqat] 1 Pishirilgan issiq ovqat. 2 Umuman, har qanday ovqat, taom.
Aynan palov. 4 etn. Ba’zi munosabatlar bilan o‘tkaziladigan ziyofatlar nomining tarkibiy qismi, qizoshi, xotinoshi, maslahatoshi.
Пример: Bobomning maxsus retsepti asosida tayyorlangan osh hech kimnikiga teng kelolmaydi.
Etimalogiyasi: “Osh” – o‘zbek tilida asosiy taomni bildiruvchi so‘z bo‘lib, ko‘pincha guruch, go‘sht va sabzavotlardan tayyorlanadigan milliy taom nomi sifatida ishlatiladi.
Bu so‘z turkiy tillarda keng tarqalgan. Masalan, qozon turkiy va qarluk turkiy tillarida ham shunga o‘xshash shakllar mavjud:
Qirg‘izcha: osh
Qozog‘cha: osh
Turkcha: aş (taom, yegulik)
Etimologik manbalar so‘zning qadimgi turkiy aš ildizidan kelib chiqqanini ko‘rsatadi, bu esa pishirilgan ovqat yoki yegulik ma’nosini bildirgan.
Xulosa: “Osh” so‘zi turkiy tillardan kirib kelgan bo‘lib, u qadimgi turkiy aš ildizidan kelib chiqqan va taom, pishirilgan ovqat ma’nosini bildirgan.
Derevatsion yasalishi: “Osh” so‘zidan o‘zbek tilida bir nechta hosila va qo‘shimchalar orqali yangi so‘zlar hosil bo‘lgan:
Oshpaz – osh tayyorlovchi shaxs
Hosila: -paz (ish qiluvchi)
Inglizcha: chef
Ruscha: повар
Oshxona – osh tayyorlanadigan xona
Hosila: -xona (joy)
Inglizcha: kitchen
Ruscha: кухня
Oshlik – oshga oid, oshga tegishli
Hosila: -lik (sifat yoki nisbat bildiradi)
Inglizcha: pertaining to pilaf
Ruscha: относящийся к плову
Синонимы:
Гипонимы:
Гиперонимы:
Халонимы:
Фраза: Arvoh oshi
Пословицы:
- Oshing halol bo‘lsa, ko‘chada ich!
- Elga bersang oshingni, Erlar silar boshingni.
- Jon bo‘lsa, jahon topilar, Osh bo‘lsa, qozon topilar.
Фразы: